25 Yıllık Kapsamlı İş Birliği Anlaşması’nın imzalandığı iddialarının ardından Körfez’de gözler Çin-İran iş birliğine çevrilse de Körfez Arap ülkeleri, Çin’in Orta Doğu’daki ekonomi politikalarının ayrılmaz parçası olmaya devam etmektedir.
Cumhurbaşkanı Gani'nin barış görüşmelerinin ön şartı olan mahkum takası kapsamında son 400 Taliban savaşçısının serbest bırakılmasını öngören kararı imzalamasına karşın barış görüşmeleri aşamasına hâlâ geçilemedi.
Önümüzdeki süreç Hindistan’ın İran’la ilişkilerinde kaybettiği mevzinin Çin tarafından ne kadar doldurulacağının test edilmesiyle geçebilir.
Geçtiğimiz günlerde İran’da başta başkent Tahran’da yaşanan patlamaların jeopolitik risk algısını artırması sebebiyle ABD doları 22.350 tümeni test etti.
Çabahar Limanı’nın Serbest Bölge ile entegrasyonu uluslararası ticaretin gelişmesi için büyük bir olanak sağlamakla birlikte bölgeye yatırımların artmasında önemli bir rol üstlenmektedir.
İran aleyhindeki çeşitli uluslararası ve konjonktürel riskler sebebiyle 23 Haziran’da ABD doları 20 bin sınırını aşarak 20 bin 450 tümeni test etti.
Doğu Akdeniz’e ulaşmak ve bu alan üzerinde kontrol sağlamak İran’ın jeopolitik hedefleri arasındadır.
İsrail'in benimsediği Suriye stratejisi çerçevesinde, daha önce sınır bölgeleriyle kısıtlı olan hava saldırılarını Suriye ve Lübnan'da İran destekli gruplara ait hedeflerin tamamını içerecek şekilde genişlettiği görülüyor.
Yeni dönemde de ABD-İran gerginliği Irak siyasetinde rol oynamaya devam edecek ve bu gerilimin seyri Irak’ı da doğrudan etkileyecektir.
Türkiye, Libya politikasıyla Akdeniz’de yeni bir süreç başlattı. Trablus’u ele geçirmeye çalışan Hafter güçlerini durdurduğu gibi onun arkasındaki aktörleri caydırarak politikalarını başarısız kıldı.
Türkiye’ye karşı cephe alan Suudi Arabistan-BAE-Mısır üçlüsü Suriye politikasını değiştirerek, Şam yönetimiyle diplomatik ilişki kurmayı, silahlı grupları örgütleyerek bunları tek bir cephe halinde Türkiye’ye karşı harekete geçirmeyi hedefliyor.
Çin Büyükelçisi Hau’nun İran Sağlık Bakanlığı Sözcüsü Cihanpur’a karşı kullandığı üslup kamuoyunda tepki ile karşılanmış olsa da müesses nizam Çin ile ilişkilerin stratejik önem taşıdığının farkındadır.