OPEC+ Üretimi Artırma Kararı Aldı

Emine Gözde Toprak Asistan, Dış Politika

Suudi Arabistan’ın geleneksel rakibi İran’ın duruşu, üretim kesintisi kararının devam etmesi yönündedir.

Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) ve OPEC dışı bazı üretici ülkelerden oluşan OPEC+ grubu, video konferans yöntemiyle 3 Aralık’ta bir araya geldi. Başlangıçta 1 Aralık’ta yapılması planlanan toplantı, üyeler arası anlaşmazlığı çözmek adına ertelenmişti. Medyaya yansıyan haberlere göre bu süreçte anlaşmaya varılması umuduyla üyeler arası özel toplantılar gerçekleştirildi. OPEC+ içerisindeki anlaşmazlık, mevcut üretim kesintisinin ocak ayından itibaren devam edip etmeyeceği hususu üzerineydi. Üretim kısıntısının devam ettirilmesine sıcak bakmayan üyeler, petrol fiyatlarının toparlanması ve koronavirüs aşısıyla ilgili ümit vadeden haberleri referans gösterse de uzmanlar olumlu gelişmelerin talepte beklenen artışı kısa vadede istenilen seviyeye çekmeyeceğinin altını çizmiştir. Koronavirüsün ikinci dalgasıyla birlikte ülkelerde tekrar uygulanmaya başlanan karantina ve aşının kullanılıp dünya genelinde yaygınlaşmaya başlamasının kısa vadede mümkün olmaması, petrol talebindeki artış beklentisinin önündeki en büyük engel olarak nitelendirilebilir. Bu kırılgan ortam ışığında toplantıdan 7,7 milyon varil olan kesinti kararının 3 ay daha uzatılmasına yönelik karar çıkması beklenirken grup, ocak ayı itibarıyla üretimi kademeli olarak günlük 500 bin varil artırma kararı aldı. Diğer bir ifadeyle, 7,7 milyon varillik üretim kesintisi ocak ayında 7,2 milyona düşürüldü. Kademeli bir üretim artışı, öngörülen senaryolardan biriydi. Toplantı sonrası yapılan açıklamada, OPEC+ üyesi ülke bakanlarının piyasa koşullarını değerlendirmek üzere her ay düzenli olarak toplanacağı ve üretim artışının 500 bin varil şeklinde yapılacağı duyuruldu.

OPEC+ grubu, mart ayından bu yana koronavirüs salgınının artışını önlemek amacıyla ülkelerin uyguladıkları karantina önlemlerinin doğrudan sonucu olan zayıf talep ve arz fazlalığıyla mücadele etmektedir. Grup bu sorun karşısında Nisan 2020’de, 1 Temmuz-31 Aralık 2020 tarihleri arasında günlük 7,7 milyon varil üretim kesintisine gitme kararı almıştı. OPEC’in ağır toplarından olan Suudi Arabistan, toplantı gündemini ve sonucu etkilemede nüfuz sahibi ülkelerden biri konumunda bulunmakta ve üretim kısıtlamasının daha fazla ve daha uzun olmasını talep eden ülkelerin en başında gelmektedir. Suudi Arabistan Enerji Bakanı Prens Abdulaziz bin Selman, petrol kesintisinin kademeli olarak hafifletilmesi kararına sıcak bakmasa da fikir birliğinin esneklik gerektirdiğini ve anlaşmaya bu şekilde ulaşıldığını belirtti. Suudi Arabistan’ın geleneksel ortaklarından olan Birleşik Arap Emirlikleri ise Kazakistan ve Rusya’nın yanında üretim kesintisinin uzatılması kararına karşı çıkan ülkeler arasında bulunurken Suudi Arabistan’ın geleneksel rakibi İran’ın duruşuysa üretim kesintisi kararının devam etmesi yönündedir. Zira İran hâlihazırda yaptırımlar nedeniyle günlük 2,2-2,4 milyon varil olan petrol üretim kotasını tam kapasiteyle kullanamamaktadır. Dolayısıyla petrol arzındaki azalma, küresel petrol fiyatlarında artış veya en azından mevcut fiyatın korunmasını sağlayacağı için İran’ın çıkarınadır. Yine de alınan bu kararın İran’ın mevcut durumu göz önüne alındığında petrol gelirleri üzerinde en azından ciddi bir etkisinin olması beklenemez. Bununla birlikte Biden’ın kazanmasının İranlı yetkililerde ABD yaptırımlarının kalkacağı yönünde bir beklenti yarattığı da açıktır. Tahran, ABD seçim sonuçlarının İran’ın önümüzdeki dönemde petrol ihracatı üzerinde etkisi olacağına inanmaktadır.

İran, Suudi Arabistan, OPEC+

Grossi’nin İran Ziyareti

Emine Gözde Toprak

Söz konusu ziyaretin ve varılan uzlaşının, bu hafta gerçekleşen UAEA Yönetim Kurulu toplantısında İran’a karşı atılacak aleyhte bir adımı engellediği söylenebilir.

Viyana’da Nükleer Müzakerelerin Üçüncü Turu Sona Erdi

Emine Gözde Toprak

Yaklaşık bir aydır devam eden ABD-İran arasındaki dolaylı görüşmelere yönelik gelen son açıklamalar, müzakerelerdeki ihtilafın derinliğine işaret etmektedir.