Tarihî İran Nükleer Anlaşması veya resmî adıyla Kapsamlı Ortak Eylem Planı (KOEP), 14 Temmuz 2025 itibarıyla onuncu yılını doldurmuştur. İran ile Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin (BMGK) beş daimi üyesi (ABD, Birleşik Krallık, Fransa, Rusya, Çin) ve Almanya (P5+1) arasında 14 Temmuz 2015’te imzalanan anlaşmaya Avrupa Birliği de taraf olmuştur. Anlaşma, 20 Temmuz 2015’te kabul edilen 2231 sayılı BMGK kararıyla onaylanmıştır.

Ancak ABD Başkanı Donald Trump’ın ilk başkanlık döneminde, 2018 yılında ABD’yi anlaşmadan tek taraflı olarak çekmesi ve İran’a yönelik yaptırımları hızla yeniden yürürlüğe koyması sonrasında KOEP, varlığını yalnızca kâğıt üzerinde sürdürmektedir. O tarihten bu yana Nükleer Anlaşma’nın diğer imzacıları olan E3 (Birleşik Krallık, Fransa ve Almanya), Rusya ve Çin, krizin çözümünde etkisiz kalmıştır.

Anlaşma onuncu yılını doldururken 18 Ekim 2025, “Fesih Günü” (Termination Day) olarak ayrıca önem taşımaktadır. Bu tarihte 2231 sayılı BMGK kararı sona erecek; İran’ın nükleer dosyası kapatılacak ve daha önceki BMGK yaptırımlarının (1696, 1737, 1747, 1803, 1835 ve 1929 sayılı kararlar) yeniden yürürlüğe konulmasına imkân tanıyan ve veto edilemeyen tetik (snapback) mekanizması da ortadan kalkacaktır. ...

Perspektifin devamını okumak için PDF Dosyasını İndir